Asset Publisher Asset Publisher

Historia

Lasy w granicach obecnego Nadleśnictwa Limanowa były przed ich upaństwowieniem własnością prywatną jako lasy przydworskie, kościelne oraz spółki „Saturn S.A.” w Sosnowcu. Przejście ich na własność Skarbu Państwa nastąpiło w chwili wydania dekretów PKWN z 26 listopada i 12 grudnia 1944 r. Początek Nadleśnictwa Limanowa sięga więc 1945 roku, kiedy na obecnie zarządzanym terenie utworzono 3 Nadleśnictwa: Kamienica, Poręba Wielka i Limanowa.

Te trzy Nadleśnictwa połączono w jedno w dniu 1 stycznia 1973 roku. W późniejszym okresie miała miejsce jeszcze jedna istotna zmiana granic i powierzchni zarządzanego lasu. 1 stycznia 1981 roku 4,5 tysiąca hektarów lasu przekazano w zarząd nowoutworzonemu Gorczańskiemu Parkowi Narodowemu. Zdarzenie to spowodowało konieczność reorganizacji podziału administracyjnego Nadleśnictwa Limanowa – stworzono nowy podział na leśnictwa i obręby leśne.
W chwili upaństwowienia lasów, Nadleśnictwa przejęły w zarząd drzewostany mało zasobne, o zniekształconym składzie gatunkowym, bardzo zaniedbane pod względem pielęgnacji i odnowienia. Blisko 300 hektarów stanowiły rozpadające się świerczyny, zainfekowane przez opieńkę.
W pierwszej kolejności do zagospodarowania wskazano lasy zdewastowane w okresie wojennym, powierzchnie wylesione i stare drzewostany z zaawansowanym odnowieniem podokapowym. Realizacja tych planów była niezwykle trudna i często modyfikowana z uwagi na brak dróg, zaległości w odnowieniu oraz częste klęski wiatro i śniegołomów w zaniedbanych młodych i średniowiekowych drzewostanach.
Powstałe na początku lat 60-tych plany definitywnego urządzenia lasu wprowadziły wiele udoskonaleń dostosowując rozwiązania hodowlane do warunków lokalnych. Zróżnicowano w nich wieki rębności gatunków i siedlisk. Wydzielono gospodarstwa: lasów glebo i wodochronnych, lasów rezerwatowych, lasów gospodarczych oraz dodatkowo gospodarstwo świerczyn opieńkowych. Rozmiar prac odnowieniowych i pielęgnacyjnych był ogromny. Naprawiając historyczne zaniedbania, przeciętnie w roku sadzono blisko 140 hektarów upraw, a blisko 200 hektarów dodatkowo stanowiły odnowienia naturalne. Pielęgnowano ponad 1200 hektarów upraw i 340 hektarów młodników rocznie. Plany kilkukrotnie były modyfikowane za sprawą powtarzających się w latach 1962, 1964 i 1966 klęsk od wiatru i okiści, które dotykały głównie osłabionych przez opieńkę i kornika drzewostanów świerkowych, niedostosowanych do siedliska i obcego pochodzenia. W wyniku tych szkód pozyskano 100 tys. m3 drewna.
Obecnie obowiązuje już szósty plan urządzenia lasu, sporządzony na lata 2016-2025.


Asset Publisher Asset Publisher

Back

Lecznicze właściwości drzew. Buk zwyczajny

Lecznicze właściwości drzew. Buk zwyczajny

Lasy od zawsze dostarczały pokarmu, schronienia oraz materiału do budowy domów. Ogromne bogactwo flory miało kiedyś jeszcze jedno zastosowanie: ziołolecznictwo.

Rozmaite surowce zielarskie - z mniejszym lub większym skutkiem - stosowane były do leczenia wszelkich schorzeń, zranień, czy odmiennych stanów świadomości. Osoby posiadające tajemną wiedzę wykorzystywania roślin do leczenia cieszyły się szacunkiem wśród ludzi, choć zdarzało się, że posądzone o uprawianie czarnej magii, płonęły na stosie.

Współczesne nauki medyczne wykorzystują to ogromne dziedzictwo kulturowe i wiedzę zdobywaną przez pokolenia zielarzy w fitofarmakologii. Rośliny, pomimo ogromnego zasobu naszej wiedzy o nich, wciąż są fascynującym obiektem badań nad występującymi w nich substancjami.

Rozpoczynamy cykl artykułów, w których przedstawimy lecznicze właściwości drzew naszych lasów.

Buk zwyczajny (Fagus sylvatica L.) jest obok jodły najbardziej pospolitym drzewem limanowskich lasów. Charakterystyczna gładka, popielata kora, niezliczone ilości jadalnych orzeszków zwanych bukwią oraz ogniste barwy w okresie jesiennym czynią to drzewo trudnym do pomylenia.

Surowcem zielarskim jest liść buka, w fitofarmakologii znany pod łacińską nazwą Folium Fagi oraz owoc - Fructus Fagi. Bukiew zawiera 35% tłuszczu, 23% białek, saponiny (substancje o działaniu moczopędnym, wykrztuśnym, sterylizującym - przeciwko grzybom, bakteriom czy pierwotniakom oraz wspomagającym działanie układu trawiennego), kwasy (jabłkowy, cytrynowy, wanilinowy), sole mineralne, cukry (w tym skrobię) oraz faginę (trujący alkaloid o działaniu halucynogennym; obróbka termiczna np. prażenie, pozbawia bukiew narkotycznych właściwości). Ponadto liście zawierają liczne związki fenolowe oraz flawonoidy: kwercetynę działającą przeciwzapalnie oraz antyalergicznie, mirycetynę o właściwościach przeciwutleniających oraz kemferol (o działaniu m.in. przeciwzapalnym).

Napar z bukowych liści ma silne właściwości odkażające, oczyszczające, słabe przeciwzapalne i przeciwalergiczne, uspokajające oraz pobudzające trawienie. Zalecany w przypadku stanów zakaźnych gardła i jamy ustnej. Napar lub nalewkę z liści buka należy stosować z umiarem - przedawkowanie objawia się zwiększoną sennością. Orzeszki buka przed spożyciem powinno się uprażyć. Większa ich dawka może spowodować dolegliwości żołądkowe. Młode, wiosenne liście o jaskrawozielonej barwie mają wyraźny kwaskowaty posmak, przypominający szczaw lub szczawik zajęczy, są bardzo dobrym dodatkiem do wiosennej sałatki lub do spożywania na surowo. Bukiew, po uprzedniej obróbce termicznej, można stosować jako dodatek do deserów oraz ciast.

 

Artykuł ukazał się w październikowym Głosie Limanowskim